Przedszkole Gminne im. Krasnala Hałabały w Grodzisku Wielkopolskim

Żywienie dzieci w wieku przedszkolnym.

Rola wychowawcza przedszkola w zakresie higieny żywienia dzieci polega na kształtowaniu w nich odpowiednich nawyków żywieniowych oraz na podnoszeniu poziomu kultury żywienia. Prawidłowe żywienie w przedszkolu ma na celu dostarczenie dziecku odpowiednich składników pokarmowych koniecznych do jego rozwoju. Racjonalne odżywianie wywiera wieki wpływ na aktywność psychiczną, samopoczucie, na stosunek do zabawy, nauki i otaczającego świata.

Wiek przedszkolny trwa od 3 do 7 roku życia. Roczny przyrost wzrostu przeciętnego przedszkolaka wynosi przeciętnie 5 cm, a roczny przyrost ciężaru ciała ok. 2 – 3 kg. Wiek przedszkolny jest okresem bardzo dużej ruchliwości. Dzieci w wieku przedszkolnym organizują sobie przeważnie zabawy, przeplatając je okresami krótkiego, ale częstego wypoczynku. Jest to spowodowane małą odpornością kośćca i układu mięśniowego, które w wieku przedszkolnym doskonalą się i intensywnie rozwijają.

Okres przedszkolny, zwłaszcza dla dzieci przebywających w grupach rówieśniczych, sprzyja zachorowaniom na choroby zakaźne wieku dziecięcego oraz na choroby górnych dróg oddechowych. Udowodniono, że niepełnowartościowe żywienie ubogie w białko i witaminy, zmniejsza odporność dziecka i jest powodem większej skłonności do zachorowań.

Rodzice dzieci przedszkolnych często przeżywają niepokój z powodu pozornego braku łaknienia, dlatego przygotowanie posiłków wymaga dużej staranności. Posiłki muszą być smaczne, prawidłowo zestawione i urozmaicone. Powinny także zawierać wszystkie niezbędne w tym okresie rozwoju składniki pokarmowe. Ważną sprawą w tym okresie jest kształcenie kultury jedzenia i żywienia, prawidłowych nawyków żywieniowych chroniących teraz i w przyszłości zarówno przed niedożywieniem, jak i przed otyłością.

Normy żywieniowe dla dzieci przedszkolnych w Polsce opracowano w Instytucie Żywienia i Żywności i zatwierdzone przez Instytut Matki i Dziecka przewidują dostarczenie 90 – 80 kalorii na kg ciężaru ciała na dobę. Stanowi to ok. 1500 – 2000 kalorii na dobę.

  Zależnie od pory roku należy podawać dziecku różne produkty żywnościowe zastępując jedne drugimi tak, aby wartość odżywcza byłą odpowiednia do potrzeb dziecka i żeby wykorzystane były możliwości sezonowe. Na przykład latem należy podawać dzieciom dużo owoców jagodowych – truskawki, poziomki, maliny, porzeczki – które są bogatym źródłem witaminy A i C oraz żelaza i innych składników mineralnych. Zimą dużą wartość ma kiszona kapusta i ogórki, warzywa korzeniowe i bulwiaste (marchew, buraki, ziemniaki, chrzan), które są nie tylko magazynem witamin i składników mineralnych, ale również węglowodanów i białka.

Planując posiłki należy pamiętać, że są takie produkty żywnościowe, które dziecko musi otrzymywać codziennie. Należą do nich mleko i produkty mleczne, warzywa i owoce, produkty mączne, mięso. Niektóre produkty można podawać 4 – 5 razy w tygodniu np. jaja, wędliny, a ryby mogą występować 1 – 2 razy w tygodniu.

Dzieci w wieku przedszkolnym najchętniej jedzą 4 posiłki dziennie, tj. pierwsze śniadanie, drugie śniadanie lub podwieczorek, obiad i kolację. Wartość kaloryczna poszczególnych posiłków nie może być jednakowa, gdyż zależnie od pory dnia zmieniają się potrzeby dziecka i chęć do jedzenia. Najbogatszy kalorycznie powinien być obiad, najmniej kaloryczny podwieczorek i drugie śniadanie. Przerwy pomiędzy posiłkami powinny wynosić ok. 3 – 4 godzin. Dzieci w wieku przedszkolnym mogą jeść w zasadzie wszystko to, co jedzą dorośli z wyjątkiem potraw ciężkostrawnych ( zawierających dużo tłuszczu, słoniny).

Napoje mleczne powinny być stałym składnikiem śniadania. Nabiał może zostać zastąpiony wędliną, miodem, dżemem, ale nic nie zastąpi mleka. Drugie śniadanie to powinien być posiłek mały, zachęcający do jedzenia i zaostrzający apetyt przed obiadem. Obiad jest głównym posiłkiem dnia i jedno z da obiadowych musi zawierać pełnowartościowe białko. Zwykle jest to drugie danie. Może je stanowić mięso, ryby, dodatki w postaci gotowanych warzyw lub surówek. Ziemniaki są produktem żywnościowym zawierającym głównie węglowodany nie mogą zastąpić warzyw. Podwieczorek może być uzupełnieniem obiadu, jest posiłkiem małym. Jeżeli dziecko ma dobry apetyt, można na podwieczorek podać kanapkę z wędliną, twarogiem, budyń, sok. Kolacja powinna być posiłkiem pełnowartościowym i urozmaiconym, chcąc mniej obfitym jak obiad. Wskazane jest przyrządzenie gotowanej kolacji wtedy, gdy na pierwsze śniadanie nie było zupy mlecznej. Dzieci chętnie jedzą jajecznicę, omlet z groszkiem, naleśniki, sałatkę warzywną. Należy uważać, aby nie przekraczać i nie zmniejszać ilości masła, jaj, mięsa i mleka, dzienna porcja mleka dla dziecka w wieku przedszkolnym powinna wynosić 600 ml. Jeżeli dziecko nie lubi, nie należy zmuszać dziecka do picia mleka na siłę. Doprowadzić to może do reakcji nerwicowych u dziecka. Niech dziecko wypije zamiast mleka jogurt, kefir, kakao.

Duże znaczenie przy przygotowaniu posiłków dla przedszkolaków ma:

- staranne i smaczne ich przyrządzenie,

- estetyczne podanie,

- regularność posiłków z zachowaniem rozsądnej elastyczności,

- stosowanie sposobu przyrządzania potraw, zapewniającego zachowanie wartości odżywczych.

            Dzieci na ogół w wieku przedszkolnym lubią słodycze. Wolą zjeść cukierka, ciastko czy czekoladkę niż porcję warzyw czy owoców. Słodycze podawane w nadmiarze i w nieodpowiedniej porze ujemnie wpływają na apetyt. Dają uczucie sytości, nie zapewniają niezbędnych dla rozwoju składników pokarmowych, dlatego trzeba rozwijając w dziecku nawyk, aby słodycze jeść po posiłku, na deser i w niewielkich ilościach.